Banka ekstresi geldi, açmak istiyorsunuz: parola. Faturayı birleştirmek istiyorsunuz: parola. Her ay aynı PDF'e aynı parolayı yazmaktan sıkıldınız. Ya da tam tersi: maaş bordrosunu e-postayla göndereceksiniz ve "Bunu şifrelesem mi?" diye düşünüyorsunuz. "PDF şifre kaldırma" ve "PDF şifreleme" aramalarının ikisi de bu yüzden listenin üst sıralarında.
Bu yazıda PDF şifresini nasıl kaldıracağınızı, PDF'e nasıl şifre koyacağınızı, iki parola türü arasındaki farkı ve en çok sorulan soruyu, yani "PDF şifremi unuttum, ne yapabilirim?" sorusunu dürüstçe yanıtlıyoruz.
PDF şifresi nasıl kaldırılır?
Parolasını bildiğiniz bir PDF'te:
- PDF Kilidini Aç aracını açın ve dosyaları seçin. Birden fazla dosyayı aynı anda açabilirsiniz.
- Parola isteyen dosyalarda kartın üstündeki "Parolayı gir" düğmesine basıp parolayı yazın. Yalnızca izin kısıtlaması olan dosyalar parola sormadan açılır.
- Kilidi açılmış dosyaları indirin.
Artık dosya her açılışta parola sormaz, birleştirme ve düzenleme araçlarında sorun çıkarmaz. Parolanız hiçbir yere gönderilmez; kilit tarayıcınızda açılır.
Yeti'nin notu: Kilidi açılmış dosyayı paylaşmadan önce bir saniye düşünün: banka o ekstreye parolayı boşuna koymamıştı.
PDF'e şifre nasıl konur?
- PDF Şifrele aracını açıp PDF'i seçin.
- Bir açma parolası girin. Emin değilseniz "Güçlü parola öner" düğmesi uzun ve rastgele bir parola üretir.
- İsterseniz gelişmiş seçeneklerden yazdırma, kopyalama, düzenleme izinlerini kısıtlayın.
- Şifreleyip indirin.
Araç varsayılan olarak AES-256 şifreleme kullanır; bugünün standardı budur.
Açma parolası ve izin parolası: fark ne?
PDF'te birbirinden çok farklı iki parola türü vardır ve biri sanıldığı kadar koruma sağlamaz.
| Açma parolası | İzin parolası | |
|---|---|---|
| Dosyayı açmak için gerekir mi? | Evet | Hayır |
| İçeriği gerçekten korur mu? | Evet | Hayır, okuyucunun uymasına bağlı |
| Ne için kullanılır? | Gizli belgeler | "Yazdırılmasın, kopyalanmasın" ricası |
Açma parolası belgenin içeriğini şifreler. Parolayı bilmeyen kimse metni de görselleri de göremez. Gerçek koruma budur.
İzin parolası ise belgeyi açmayı engellemez. Yazdırma, kopyalama ya da düzenlemeye kısıtlama koyar; ama bu kısıtlamalara uymak PDF okuyucunun insafına kalmıştır. Adobe Reader uyar, birçok araç uymaz. Kısacası izin parolası dürüst insanlar için bir hatırlatmadır, kararlı birini durdurmaz. "PDF kopyalanmıyor" şikâyetlerinin bir kısmı da bundan gelir.
PDF şifremi unuttum, ne yapabilirim?
Dürüst cevap: AES ile şifrelenmiş bir PDF'in açma parolasını bilmiyorsanız açmanın kestirme bir yolu yoktur. "PDF şifre kırma" diye satılan programlar aslında milyonlarca parolayı tek tek dener; kısa parolalarda bazen işe yarar, uzun ve rastgele bir parolada ömür boyu sürer. Yeti de parolayı tahmin etmez ya da kırmaz; bu bilinçli bir tercih.
Bunun yerine şunları deneyin:
- Parolanın kalıbına bakın. Bankalar, operatörler ve sigorta şirketleri e-ekstreleri genellikle kimlik numaranızın, doğum tarihinizin ya da müşteri numaranızın bir kısmıyla şifreler. Kalıp çoğu zaman e-postanın içinde ya da kurumun internet sitesinde yazar.
- Gönderene sorun. Dosyayı size bir kişi gönderdiyse parolasız bir kopya istemek en hızlı yoldur.
- Kurumdan yeniden isteyin. Çoğu banka ekstreyi internet şubesinden parolasız olarak da indirmenize izin verir.
Yalnızca izin parolası olan bir dosyada (açılıyor ama yazdırılmıyor ya da kopyalanmıyor) PDF Kilidini Aç parola sormadan kısıtlamayı kaldırır.
Güçlü bir PDF parolası nasıl olmalı?
Asıl zayıf nokta genellikle algoritma değil, paroladır. AES-256 ile şifrelenmiş bir dosyanın parolası "1234" ise kimse şifrelemeyle uğraşmaz, parolaları dener.
- Uzunluk, karmaşıklıktan önemlidir. Rastgele dört beş kelimeden oluşan bir cümle ("mavi-kalem-yedi-balkon-rüzgar"), "Ab1!" gibi kısa bir karmaşadan çok daha güçlüdür.
- Kişisel bilgi kullanmayın. Doğum tarihi, plaka, telefon numarası.
- Parolayı dosyayla aynı kanaldan göndermeyin. Dosya e-postayla gidiyorsa parola SMS ya da telefonla gitsin.
- Parolayı kaybetmeyin. Yeti dahil kimse parolanızı bilmez; kurtarmanın yolu yoktur.
Sık sorulan sorular
PDF şifre kaldırma ücretsiz mi?
Evet. PDF Kilidini Aç ücretsizdir ve parolanızı ya da dosyanızı bir sunucuya göndermez.
Telefonda PDF şifresi kaldırılır mı?
Evet. Araç Android ve iPhone'da tarayıcıda çalışır. Kilidi açılmış dosya "İndirilenler"e iner.
Mac'te PDF şifresi nasıl kaldırılır?
Önizleme ile PDF'i parolayla açıp Dosya > PDF Olarak Dışa Aktar derken şifreleme seçeneğini kapatabilirsiniz. Birden çok dosya için tarayıcıdaki araç daha hızlıdır.
İzin parolası ne işe yarar?
Bir taslağın yanlışlıkla yazdırılmasını ya da kolayca düzenlenmesini zorlaştırır. Güvenlik önlemi değil, bir ricadır.
Belgenin sadece bir kısmını gizleyebilir miyim?
Parola bütün dosyayı korur. Belgenin bir kısmı gizli kalacaksa o kısmı karartmak daha doğrudur; neden siyah kutunun yetmediğini bu yazıda anlattık.
Kısaca
Gizlilik için açma parolası, kibar bir rica için izin parolası. AES-256 seçin, ama asıl korumayı uzun bir parola sağlar. Parolasını bildiğiniz dosyalardaki gereksiz kilidi Kilidi Aç ile kaldırın, gerekirse sonra yeniden şifreleyin.